50 yaş altında görülen kanser vakaları 1990’da 1,82 milyondan 2019’da 3,26 milyona yükselirken, 40’lı, 30’lu ve daha genç yaştaki yetişkinlerin kanserden ölümleri yüzde 27 arttı. Araştırma, yılda 50 yaşın altındaki bir milyondan fazla kişinin kanserden öldüğünü ortaya koyuyor.

NEDENLERİNİ DE AÇIKLADILAR

Uzmanlar vakalardaki artışın ardındaki nedenleri belirlemeye çalışırken araştırmanın yazarları, faktörler arasında kötü beslenme, alkol ve tütün kullanımı, fiziksel hareketsizlik ve obezitenin muhtemel olduğunu söylüyor.

Raporda şu satırlara yer veriliyor: “1990’dan bu yana 50 yaşın altındakilerde kanser görülme sıklığı ve ölümleri dünya çapında önemli ölçüde arttı. Sağlıklı bir diyet, tütün ve alkol tüketiminin kısıtlanması ve uygun açık hava etkinlikleri de dahil olmak üzere sağlıklı bir yaşam tarzının teşvik edilmesi, erken başlangıçlı kanser vakalarını azaltabilir.”

EN ÇOK MEME KANSERİ GÖRÜLÜYOR

Araştırmanın küresel ölçekte yapılan son derece kapsamlı bir çalışma olması ayrıca dikkat çekiyor. Önceki çalışmaların çoğu bölgesel ve ulusal farklılıklara odaklanırken son araştırmada, 204 ülkeden 29 kanser türünü kapsayan verileri analiz edildi.

Araştırmada 2019 yılında 50 yaşın altındaki kişiler arasında yeni kanser tanısı konulan kişi sayısının 1990’a göre yüzde 79 artışla 3,26 milyona ulaştığı ortaya çıktı. En çok görülen ve ölüme neden olan kanser türünün ise meme kanseri olduğu görüldü.

50 yaş altında görülen vakalarda ayrıca nefes borusu ve prostat kanseri vakalarının da 1990 ile 2019 yılları arasında en hızlı artış gösteren türler olduğuna dikkat çekildi. Bunların yanında erken başlangıçlı karaciğer kanseri vakalarında ise yılda tahmini olarak yüzde 2,88 oranında düşüş görüldü.

KUZEY AMERİKA İLK SIRADA

2019’da erken başlangıçlı kanserlerin en yüksek oranları Kuzey Amerika, Okyanusya ve Batı Avrupa’da görüldü. 50 yaşın altındaki vakaların en yüksek ölüm oranları ise Okyanusya, Doğu Avrupa ve Orta Asya’ya aitti.

Düşük ve orta gelirli ülkelerde 50 yaş altındaki kanser, kadınlar üzerinde erkeklerden çok daha fazla etki yarattı.

Geçtiğimiz otuz yılda gözlemlenen eğilimlere dayanarak araştırmacılar, 2030 yılına kadar küresel düzeyde yeni 50 yaş altı kanser vakalarının yüzde 31 ve ölümlerin ise yüzde 21 oranla artacağını, en fazla risk altında olanların ise 40’lı yaşlarındaki kişiler olacağını tahmin ediyor.

Araştırmacılar, kanserin ardındaki nedenlerden özellikle genetik faktörlere dikkat çekse de yaşam biçiminin de önemini vurguluyor. Özellikle kırmızı et ve tuz açısından zengin, meyve ve süt bakımından fakir bir beslenme; alkol, tütün kullanımı, fiziksel hareketsizlik ve fazla kilo 50 yaş altında görülen kanser vakalarının ana nedenleri olarak görülüyor.

The post 50 yaş altı kanser vakaları yüzde 80 arttı first appeared on Doktordan Bilgiler.

Her sene mayıs ayında farkındalığı artırmak amacıyla çeşitli etkinliklerin düzenlendiği “Dünya Astım Günü”, bu sene “Herkes İçin Astım Tedavisi” temasıyla yapılıyor.

Bu kapsamda, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerinden derlenen bilgilere göre, astım nedeniyle gerçekleşen günlük ölüm sayısı 2019’da 1263 olarak kayıtlara geçerken, dünyada yaklaşık 339 milyon astım hastası olduğu tahmin ediliyor.

Her ne kadar ülkeden ülkeye farklılık gösterse de astımın ortalama görülme sıklığının dünyada yüzde 15 civarında olduğu öngörülüyor.

Sağlık imkanlarına erişimin, astım kaynaklı ölümlerin önüne geçmede ciddi önemi bulunurken, bu hastalık nedeniyle en fazla can kaybı düşük ve orta gelirli ülkelerde gerçekleşiyor.

Astıma nüfusuna oranla en fazla ABD ve Avustralya ile bazı Batı Avrupa ve Latin Amerika ülkelerinde rastlanmasına karşın buna bağlı ölümler en çok Myanmar, Kiribati, Laos, Sri Lanka, Yeni Gine, Mali ve Lesotho gibi düşük ve orta gelirli ülkelerde kayda geçiyor.

Toplam astım hastası sayısının 2025’te 400 milyona ulaşacağı düşünülüyor.

ASTIMIN BAŞLICA BELİRTİLERİ NELER?

Astım, akciğerlerdeki küçük hava yollarının iltihaplanması ve daralması, öksürük, hırıltı, nefes darlığı ve göğüste sıkışma sonucu ortaya çıkan kronik bir akciğer hastalığı olarak biliniyor.

Bu hastalık, tekrarlayan ve ataklar halinde gelişen nefes darlığı, nefes alışverişi sırasındaki hırıltı veya ıslık sesi, göğüste baskı hissi ve öksürük gibi belirtilerle kendini gösteriyor.

Alerjik reaksiyonları harekete geçirebilecek veya solunum yollarını tahriş edebilecek madde ve zerrecikleri solumak, astımın gelişmesinde önemli risk faktörü oluşturuyor.

Astımı tetikleyen çok fazla faktör bulunmakla birlikte bunlar arasında korku, öfke, heyecan gibi duygusal uyarımlar ile soğuk hava, toz, duman, hava koşullarındaki değişiklikler, çimen ve ağaç poleni, hayvan kürkü ve tüyleriyle viral enfeksiyonlar öne çıkıyor.

DÜNYA ASTIM GÜNÜ

“Dünya Astım Günü (WAD)”, 1993’te kurulan ve DSÖ’nün işbirliğindeki organizasyon Astım için Küresel Girişim (GINA) tarafından düzenleniyor.

Bu sene 2 Mayıs olarak belirlenen Dünya Astım Günü’nün temasının “Herkes İçin Astım Tedavisi” seçilme amacının astımlı hastaların tedavi imkanlarına ulaşmasını sağlamak olduğu kaydediliyor.

“ASTIMDA DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR”

Astım ile alakalı yanlış bilinenlerin başını, astımın çocukluk hastalığı ve bulaşıcı olduğu, bireylerin yaşlandıkça bundan kurtulacağı, astım hastalarının egzersiz yapmamaları gerektiği ve sadece yüksek doz steroidlerle kontrol edilebileceği gibi hususlar çekiyor.

Bulaşıcı olmayan astım, çocuklarda, ergenlerde, yetişkinlerde ve yaşlılarda olmak üzere her yaşta ortaya çıkabiliyor.

Soğuk algınlığı ve grip gibi viral solunum yolu enfeksiyonları astım ataklarına neden olabiliyor.

Çocuklarda astım, sıklıkla alerji ile ilişkilendirilirken, yetişkinlerde başlayan astım daha az alerjik olarak biliniyor.

Astım, iyi kontrol edildiğinde bu hastalığı olan kişiler, egzersiz yapabilir.

Astım, genellikle inhalasyon (soluk alma) yoluyla düşük doz steroidlerle kontrol edilebilir.

Tedavi edilemese de epizotlar veya alevlenmeler olarak da adlandırılan atakları azaltmak ve önlemek için astımı yönetmek ve hastalığı kontrol altına alabilmek mümkün.

Astım kontrolünü güçleştiren etkenler ise ilaçların doğru teknikle ve düzenli kullanılmaması, alerjenler gibi özel veya enfeksiyon, sigara dumanı ve kimyasallar gibi genel tetikleyicilere maruz kalmak gösterilebiliyor.

Yapılan araştırmalarda, hastaların ilaçlarını doktorunun önerdiği şekilde kullanmasının, sigarayı bırakmanın, obez hastaların kilo vermesinin, sağlıklı ve dengeli beslenmenin, düzenli egzersiz yapmanın, solunan ortam havasını temiz tutmanın astımın kontrolünü kolaylaştırdığı belirtiliyor.

The post Astım alarmı: 2025’te dünya genelinde 400 milyon kişiyi etkileyebilir first appeared on Doktordan Bilgiler.