Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, 2. eğitim-öğretim döneminin başlamasıyla çocukların yaşayabileceği sorunlara değindi ve ailelere önerilerde bulundu.

Okula dönüş bazı çocuklar için kaygı verici olabilir…

Okulların ikinci döneminin başlamasının çocuklar için hem heyecan verici hem de kaygı verici olabileceğine dikkat çeken Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, “2 haftalık bir tatil sonrası okul temposuna tekrar adapte olmak, akademik ve sosyal olarak tekrardan uyum sağlamak çocuklar üzerinde farklı psikolojik etkiler yaratabilir.” dedi.

Bazı çocukların okula dönüşü heyecanla beklerken, bazılarının isteksizlik ya da kaygı yaşayabileceğine değinen Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, ailelerin bu dönemde tutumlarının çok önemli olduğunu, çocuklarını desteklemeleri, onların motivasyonlarını artırmaları ve sınav kaygısını en aza indirmeleri gerektiğini söyledi.

Çocuk okula dönmek istemiyorsa, nedenleri anlayışla dinlenmeli…

Tatil süresince günlük rutinleri değişen çocukların tekrar okula uyum sağlamalarının zaman alabileceğini dile getiren Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, “Bu nedenle, okula dönüş sürecinde ailelerin çocuklarına karşı sabırlı ve anlayışlı olması gerekir.” dedi ve neler yapılabileceğini şöyle açıkladı:

“Tatil döneminde bozulan uyku düzeninin yeniden oluşturulması için yatma ve kalkma saatleri aşamalı olarak düzenlenebilir. Okulun sadece akademik başarı için değil, aynı zamanda kişisel gelişim, sosyal becerilerin gelişimi ve yeni deneyimler kazanmak için önemli bir alan olduğu vurgulanmalı. Çocukların okulda yaşadığı olumlu veya olumsuz deneyimleri anlatmaları için teşvik edilmesi, onların kendilerini daha güvende hissetmelerini sağlar. Çocuklara ‘Bugün okul nasıl geçti?’ yerine ‘Bugün okulda kaygılandığın bir şey oldu mu? Bugün heyecanlandığın şey oldu mu?’ gibi sorular sorulabilir. Çocuk okula dönmek istemiyorsa, bunun nedenleri anlayışla dinlenmeli ve çözüm yolları birlikte aranmalı.

Çocukların kısa vadeli başarılar elde etmesi, motivasyonlarını artırabilir. Örneğin, haftalık ders hedefleri belirlemek, her gün belirli bir süre kitap okumak gibi küçük adımlarla başarı hissi kazanmaları sağlanabilir. Çocukların okulda yaşadıkları hakkında konuşmaları teşvik edilmeli ve duygularını paylaşmalarına olanak tanınmalı. Çocukların arkadaşlarıyla vakit geçirmesi teşvik edilmeli. Sosyal becerilerini geliştirmeleri için onları kulüplere, etkinliklere veya takım çalışmalarına yönlendirmek faydalı olabilir. Yeni dönemle birlikte oluşabilecek sosyal kaygılar konusunda destekleyici ve anlayışlı olunmalı. İlk haftalarda yoğun akademik beklentiler çocuk üzerinde strese neden olabilir.”

Çocukların stres ve kaygılarını gözlemlemek önemli…

Çocukların akademik başarısını desteklemenin en önemli yollarından birinin, onlara hedef belirleme konusunda rehberlik etmek olduğuna vurgu yapan Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, “Ancak, bu süreçte ailelerin aşırı baskıcı olmaktan kaçınması gerekir. Bu durum çocukları çok fazla strese sokabilir.” dedi. 

Hedef belirleme sürecinde ailelerin öncelikle, çocuğun ilgi ve yeteneklerine uygun hedefler koymasını sağlaması gerektiğini dile getiren Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, “Başarıyı yalnızca akademik notlarla ölçmemek, sosyal beceriler ve kişisel gelişimi desteklemek önemli bir diğer nokta. Çocuğun çabalarını takdir etmek motivasyonunu da artırır. Çocukların kendilerini ifade etmelerine ve duygularını paylaşmalarına alan açılmalı. Çocuklar kendi güçlü yanlarını keşfetmeli ve ilgilerini çeken alanlarda gelişmeleri desteklenmeli. Başarıyı sadece notlarla değil, gelişim süreçleriyle değerlendirmek önemli. Çocukların gelişimlerini gözlemlemek ve ilerlemelerini takdir etmek motivasyonu artırır.” şeklinde konuştu.

Çocukların stres ve kaygılarını gözlemlemenin ve onları yargılamadan dinlemenin de önemli olduğuna dikkat çeken Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, baskıcı ve kıyaslayıcı yaklaşımların, çocukların motivasyonunu düşürebileceğini ve özgüvenlerini zedeleyebileceğini aktardı.

Çocuğun sadece ders odaklı bir hayat yaşamasının önüne geçilmeli 

Özellikle sene sonu yaklaştıkça, sınavlara hazırlanan öğrencilerde kaygının artabileceğinin de altını çizen Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, çocukların sınav kaygısının azalmasında aile desteğinin önemini yineledi. 

Gerçekçi beklentiler oluşturulması ve başarının sadece sınav sonuçlarıyla ölçülmediğinin vurgulanması gerektiğini ifade eden Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, sözlerini şöyle tamamladı:

“Çocukların sürekli ders çalışmasını beklemek yerine, verimli çalışma saatleri oluşturulmalı ve düzenli molalar verilmeli. Evde tek gündem sınav ve ders olmamalı. Spor, sanat, doğa yürüyüşleri gibi rahatlatıcı aktiviteler teşvik edilerek çocuğun sadece ders odaklı bir hayat yaşamasının önüne geçilmeli. Düzenli çalışma alışkanlıkları kazandırılmalı ve aşırı stres oluşturmadan planlı bir şekilde ders çalışmaları teşvik edilmeli. Başarının sadece sınav sonuçlarına bağlı olmadığı, hayatın birçok farklı başarı alanı sunduğu anlatılmalı.

Aileler, çocuklarının akademik ve duygusal süreçlerinde önemli bir role sahip. En büyük destekçileri ebeveynleri ve onların sevgisini, güvenini hissetmek çocukların kendilerine duyduğu güveni de artırır.”

The post Tatil sonrası okula dönüşte çocuklar kaygı yaşayabilir! first appeared on Doktordan Bilgiler.

Üsküdar Üniversitesi NP Feneryolu Tıp Merkezi Uzman Klinik Psikolog Ece Cemre Gökpınar, utanma duygusunun neden olduğu sosyal fobi ve bu duygularla başa çıkma yöntemleri hakkında bilgi verdi.

Utanma olağan ve doğal bir duygu

Utanmanın olumsuz bir kavram olarak düşünüldüğünü belirten Uzman Klinik Psikolog Ece Cemre Gökpınar, “Olmaması gereken bir duygu ya da kavrammış gibi aktarılır. Aksine son derece olağan ve doğal bir duygu. Hatta çoğu zaman da olması gereken duygulardan biri. Dolayısıyla olumsuz bir duygu gibi değil de var olan ve olması gereken bir duygu olarak varsayılması önemli. Genellikle danışanlarda ve hastalarda sanki bu duygu olmamalı gibi bir beklenti oluştuğunu görüyoruz.” dedi.

Davranışlarımızı duygularımız belirler

Utanma duygusunun otokontrolü sağladığını ve kişinin sosyal davranışlarını kontrol ettiğini vurgulayan Gökpınar, “Nerede ve neden o davranışın yapılmaması gerektiğini bize hatırlatan bir duygu. Davranışlarımızı belirleyen şeyler de çoğu zaman duygulardır. Yani bir ortamda utanma duygusu hissedecekseniz, hissedeceğinizi düşünecekseniz o davranışı yapmazsınız. Korku, utanma, kaygı, stres bunlar insanı koruyan ve neyi yapıp yapmamız gerektiği hakkında ipucu veren duygulardır. Önemli olan bu duyguları yakalayabilmek.” açıklamasını yaptı.

Utanma hem fiziksel hem de psikolojik belirtiler ortaya çıkarıyor

Kişinin utandığında verdiği reaksiyonlara da değinen Gökpınar, “Ellerde titreme, yüzde kızarma, kalp atışında hızlanma, ses titremesi, nefesini kontrol edememe gibi fiziksel belirtiler ortaya çıkabilir. ‘Karşı taraf beni yetersiz görecek’ düşüncesi, ‘rezil oldum’ hissine kapılmak gibi aslında düşünceyi de tetikleyen psikolojik belirtiler de görülür.” ifadelerini kullandı.

Utanma duygusu, onaylanmama kaygısını yaşatıyor

Utanma duygusunun kişinin nasıl göründüğü ya da insanların kişiyi nasıl gördüğüyle alakalı herkes için önemli yanları olduğuna dikkat çeken Uzman Klinik Psikolog Ece Cemre Gökpınar, “Kimisi için başarı, kimisi için de fiziki odaklıdır. Bir şekilde herkesin beğenilmeye, onaylanmaya belirli bir düzeyde ihtiyacı var. Sosyal ortamlarda da beğenilmeyle beraber bunun aksi olan beğenilmeme, onaylanmama gibi kavramlar önemli. Utanma duygusuyla, onaylanmayacağımız ve dışlanacağımız gibi kaygılar yaşıyoruz.” şeklinde konuştu.

Bir şeylerin kötü gideceği düşüncesi sosyal fobiye neden oluyor

Sosyal fobinin, kişinin utanma duygusu ya da bir şeylerin kötü gideceği düşüncesinden korkması olduğunu söyleyen Gökpınar, “Kişi, ‘ya yüzüm kızarırsa, ya insanlar benim yetersiz olduğumu düşünürse’ diye kaygı yaşar. Bir şey olduktan sonra kaygısını yaşamak değil de olma ihtimaline karşı kaygılanır.” dedi.

Yaşanılan kaygılardan dolayı sosyal aktivitelerde ya da iş hayatında işlevselliklerde düşmeler görülebileceğini de sözlerine ekleyen Gökpınar, bu tip durumların psikoterapi ya da gerektiği durumlarda psikiyatrik ilaç müdahalesi ile tedavi edilebileceğini dile getirdi.

Sosyal fobisinin farkında olmayanlar her alanda işlev kayıpları yaşamaya başlar

Bilişsel Davranışçı Terapi’nin uygulanan tedavi yöntemlerinden biri olduğunu kaydeden Uzman Klinik Psikolog Ece Cemre Gökpınar, sözlerini şöyle tamamladı:

“Bu terapilerde hem bilinç dediğimiz düşünce boyutu hem de kaçınma dediğimiz davranış boyutunu ele alırız. Kişiyi yavaş yavaş yaşadığı kaygıya maruz bıraktığımız, ödevler verdiğimiz, yaşanılan kaygıyı çalıştığımız ve kaygıya dair psikolojisini değerlendirdiğimiz bir terapi yöntemidir. Kişi sosyal fobisinin farkında değilse ve tedaviden kaçıyorsa zamanla mesleki, sosyal, aile, akademik alanlarda işlev kayıpları yaşamaya başlar. İşini yerine getirememe, dışarı çıkamama ve sosyalleşememe gibi zorlanmalarla karşılaşır.

The post Sosyal fobisinin farkında olmayanların hayatı da zorlaşır first appeared on Doktordan Bilgiler.