2020 yılında başlayan ve 2023’e kadar hızını kesmeyen Covid-19 salgınının etkileri yeni yeni kaybolmaya başlarken 2023 yılının kasım ayından itibaren sadece ülkemizde değil, Avrupa’nın çoğu ülkesinde ve Kuzey Amerika ülkelerinde de ağır bir solunum yolu enfeksiyonlarından bahsedildiğini anlatan Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Meral Sönmezoğlu, bu salgının “tripledemik” yani 3’lü virüs salgını olarak tanımlandığını söyledi. 

“BAĞIŞIKLIK SİSTEMİMİZİN VİRÜSLERİ UNUTMASI BU DURUMA NEDEN OLDU”

Bir solunum yolu enfeksiyonu olmakla birlikte yaşanan bu durumun Covid-19 gibi tek bir virüs değil, birçok virüsün bazen bir arada, çoğunlukla peş peşe görülmesiyle seyrettiğini söyleyen Prof. Dr. Sönmezoğlu, bu durumun nedenini şöyle açıkladı: 

2020 Covid salgını sırasında ve 2022 ve 2023 sezonunda, her kış görmeye alışık olduğumuz influenza görülmedi. Çünkü 3 yıl boyunca insanlar evlerinde kapalı kaldılar, dışarı çıkınca maske taktılar. Dolayısıyla insanların bu virüslere karşı bağışıklığı belirgin olarak düştü. Bu yıl da her yıl görmeye alışık olduğumuz influenza salgını yeniden ortaya çıktı. Çünkü insanlar artık bir araya gelmeye başladı, korunma önemleri azaldı. Dolayısıyla bağışıklık sistemimizin unuttuğu virüsler hızlı ve kolayca yayıldı.”

Şu an özellikle İstanbul ve çevre illerde çok ciddi vaka birikimi olduğunu söyleyen Prof. Dr. Sönmezoğlu, “Hastane acillerinde enfeksiyon, göğüs hastalıkları, kulak burun boğaz, polikliniklerinde çok yoğun bir hasta birikimi var. Acil serviste kuyruklar oluşmaya başladı. Hastane yatışları çok arttı. Hatta yoğun bakımlarda bu grip ve benzeri hastalıkların akciğer enfeksiyonları komplikasyonlarıyla dolmaya başladı. Dolayısıyla çok ciddi bir vaka birikimi var.” Diye konuştu. 

“OMİCRONUN YENİ VARYANTINA KARŞI AŞI KORUYUCU OLMUYOR!”

Covid 19’un soğuk algınlığı gibi bu virüslerin arasındaki yerini koruduğunu söyleyen Prof. Dr. Sönmezoğlu, görülen vakalar arasında yüzde 20 oranında Omicron varyantının bir alt grubu olan yeni bir varyant olduğunu söyledi. Hatta bunun daha sık duyulacağına işaret eden Prof. Dr. Sönmezoğlu, “Aşı olan ya da covid geçirenlerin de buna karşı bağışıklığı zayıf olduğu için herkeste görülüyor. Hiç geçirmemiş evinde hep kapalı kalmış ben 3 sene hiç yakalanmadım diyen herkes şu dönem covid geçiriyor. Hatta daha sık duyacağımızı söyleyebilirim.”

VİRÜSLER BİRBİRİNE KARIŞMAYA BAŞLADI

Unutulan Influenza A (grip) ve pandemi döneminde kaybolan RSV virüsüyle birlikte üç virüsün birbirine karıştığını söyleyen Prof. Dr. Sönmezoğlu, “Önceki yıllarda RSV her zaman salgın yapar ama kasım, aralık gibi biterdi. O biterken de influenza başlardı. Şimdi bu 3 virüs birbirine karışmaya başladı. O nedenle insanlar, burun akıntısı, öksürük ve kırıklık şikayetlerinin tam geçmek üzereyken yeniden başladığını söylüyor. Yani bitmeyen bir enfeksiyon ve buna bağlı şikayetlerden bahsediyor. Aslında bu durumun nedeni virüslerin arka arkaya etki etmesi. Azalmış bağışıklıkla birlikte salgın boyutundaki bu tablo görülüyor.”

RİSKLİ GRUPTA OLANLAR DİKKAT!

Bu sorunun toplumun her kesiminden ve her yaş grubundaki insanı etkilediğini ancak özellikle daha ağır seyreden, hastaneye yatması gereken hatta yaşam kaybıyla sonuçlanan riskli grupların olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Sönmezoğlu, “Özellikle 5 yaşın altındaki çocuklar 65 yaşın üstündekiler daha ağır geçiriyor. Bunun yanında 70 yaşın üstündekileri, bağışıklık sistemini baskılayan ilaç kullananları riskli gruplar olarak tanımlıyor ve bu kişilerin mutlaka hastane gitmelerini öneriyoruz.”

BELİRTİLER BENZİYOR

Klinik olarak ilk muayene sırasında yaşanan RSV, influenza ya da Covid olup olmadığının kesin olarak ayırt edilemediğini söyleyen Prof. Dr. Sönmezoğlu, hepsinde benzer olan belirtileri anlattı: 

“Vakaların hepsinde ateş, kırıklık, vücut ağrıları, sırt ağrıları, boğaz ağrısı ve öksürük görülüyor. Öksürük çok uzun bir süre kuru ama daha sonra balgamlı hale dönebiliyor ve alıştığımız enfeksiyonlardan farklı olarak daha uzun süren bir kuru öksürük oluyor. Hastalar göğüs ağrısı, kaburga ağrıları, sırt ağrılarından yakınmaya başlıyor.”

BELİRTİLER AYNI OLSA DA TEDAVİLER FARKLI!

Belirtiler farklı olsa da enfeksiyonlarda farklı tedavi protokolleri uygulandığını ve bu nedenle de özellikle riskli gruptaki kişilerin mutlaka tanıya göre tedavi edilmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Meral Sönmezoğlu, “Hem covid hem de influenza için tanı konulduğunda kullandığımız etkin ilaçlar var. RSV, çocuklarda özellikle de bir yaşın altındaki çocuklarda, zatürreye hatta yaşam kaybına yol açabiliyor. Çocukluk astımlarının temelinde de RSV virüsü yatıyor. Bu nedenle tanı koyarak ona göre bir tedavi düzenliyoruz. Dolayısıyla eğer çocuk ya da yaşlı kişiler enfeksiyonu ağır geçiriyorsa mutlaka hastaneye başvurması ve tanı konularak uygun tedavi görmesi çok önemli. Çünkü bu sayede hem kısa sürede iyileşmesi sağlanabilir hem de başkalarına bulaştırması önlenebilir.” 

KAPALI ALANLARDA MASKE TAKILMA VE HİJYEN ÖNLEMLERİ ALINMALI

Yaşanan bu durumdan etkilenmemek için bazı önlemlerin alınmasının şart olduğunun altını çizen Prof. Dr. Meral Sönmezoğlu, şunları anlattı: 

“Öncelikle maske ve hijyen önlemlerine karşı dikkatimizi yoğunlaştırmalıyız. Özellikle, otobüs, metro, metrobüs gibi toplu taşıma araçlarında, asansörde ve daha kalabalık yerlerde maske takmakta fayda var. Çünkü hafif belirtilerle seyreden kişiler bile birkaç metre alandaki herkese enfeksiyonu bulaştırabilir. Her ne kadar insanlar maske kullanmaktan bıkmış olsa da eğer yakın mesafede kapalı alanda bulunacaksa kesinlikle maske kullanılmasını öneriyorum. Bizim hastanelerimizde yeniden uygulamaya döndük. Açık havada bir metreden daha uzun mesafe bulunacaksa maske kullanmanın çok anlamı yoktur. Bunun yanında el yıkamak çok önemli. Çünkü dokunduğumuz her yerden virüsü alma riskimiz var. Bu nedenle el hijyeni konusuna aynı bir önem verilmeli. Bir diğer önemli konu da şu kış döneminde tokalaşma belki ama sarılıp öpüşmeyi özellikle risk gruplarında yapmamak gerekir.”

The post Soğuk Algınlığı Salgınına Karşı Hangi Önlemler Alınmalı? first appeared on Doktordan Bilgiler.

Farklı nedenlere bağlı olarak gelişebilen böbrek iltihabı, nefrit ya da piyelonefrit olarak da biliniyor. Böbreklerin birinde ya da ikisinde birden ilerleyen bu idrar yolu enfeksiyonu, birçok kişiye ciddi sağlık problemleri yaşatabiliyor. Yaşanan iltihap nedeniyle böbrek fonksiyonlarında ciddi oranda azalma meydana gelebiliyor. Ancak böbrek iltihabının oluşmasını engelleyen önemli unsurlar da var. Doç. Dr. Bülent Altunoluk, böbrek iltihabı ve tedavisiyle ilgili bilinmeyenleri anlattı.

‘MESANEDE BAŞLAR’

Böbrek iltihabının genellikle alt idrar yollarındaki enfeksiyonun yayılması sonrası geliştiğini söyleyen Doç. Dr. Bülent Altunoluk, “Böbrek iltihaplanmasının pek çoğu önce alt idrar yollarında yani mesane veya üretrada başlar. Daha sonra enfeksiyon yukarıya doğru ilerleyerek böbrekte de enfeksiyon gelişir. Alt idrar yolları enfeksiyonunun bu aşamada tedavi edilmemesi sonucu enfeksiyon yukarıya yani böbreğe doğru ilerleyerek daha şiddetli bir tablonun gelişmesine yol açar” dedi.

BULANTI, KUSMA, ATEŞ GÖRÜLEBİLİYOR

Doç. Dr. Bülent Altunoluk, böbrek iltihabında görülebilen belirtileri şöyle sıraladı:

– İdrar yaparken yanma veya ağrı hissi
– Sık idrara gitme isteği
– Bulanık, kötü kokulu veya kanlı idrar
– Kasıklarda ve göbek altı bölgede ağrı
– Karında veya yanlarda (hastalanan böbrek tarafında) ağrı
– Bulantı, kusma
– Yüksek ateş, üşüme ve titreme

KİMLER RİSKLİ GRUPTA?

Böbrek iltihabında belirtilerin şiddetine göre hafif vakalar ağızdan antibiyotik desteği ile ayaktan takip edilebildiğini söyleyen Prof. Dr. Bülent Altunoluk, “Yüksek ateşli ve kanda beyaz küre veya CRP yüksekliği olan tüm akut vakalar hastaneye alınmalı ve derhal damardan sıvı ve antibiyotik tedavisine başlanmalı. Özellikle kadınlarda tedavi edilmeyen genital enfeksiyonlar, idrar yollarına geçerek enfeksiyon gelişmesine neden olabilir. Vezikoüreteral reflü, böbreklerinde diğer doğumsal anomaliler bulunan, böbrek taşları bulunan, az su içen, idrarını tutan kimselerde böbrek enfeksiyon gelişme riski yüksek. Ayrıca diyabet varlığında, nöropatik mesane gelişmişse, sürekli idrar yolu sondası varsa ve ameliyat gerektiren belirgin prostat büyümesi olan hastalar riskli grupta” diye konuştu.

‘TEDAVİYE BAŞLANMAZSA SORUN KRONİKLEŞİR’

Böbrek iltihabının idrar tahlili ile anlaşılabildiğini söyleyen Prof. Dr. Bülent Altunoluk, idrar kültürü yaptırılarak hastalığa neden olan mikroorganizmanın saptanabileceğini söyledi. Prof. Dr. Altunoluk, “Ultrasonografi cihazı ile böbrek genişliği, böbrek parankim yapısı, böbrek taşı veya apse olup olmadığı da görülebilir. Uygun tedavi edilmeyen alt idrar yolları enfeksiyonunun böbreklere ilerlemesi sonucunda böbrek iltihabı gelişebilir. Böbreklere ulaşan enfeksiyon sonucunda hastada yüksek ateş, yan ağrısı, üşüme ve titreme yaşanabilir. Bu aşamada hastaneye yatırılarak uygun antibiyotik tedavisi başlanmalı. Tam tedavi edilmediği takdirde enfeksiyon kronikleşir ve sık sık böbrek iltihaplanması meydana gelir” uyarısında bulundu.

The post Böbrek iltihabında tedaviye başlanmazsa kronikleşebilir! first appeared on Doktordan Bilgiler.

Köpek gribinin H3N8 türü aslında mutasyona uğrayarak köpekleri enfekte etmeye başlayan bir at (horse) influenza virüsüdür. İlk olarak 2004 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde tazılarda tespit edilmiştir. H3N2 türünün ise Asya’da, özellikle de Güney Kore ve Çin’de ortaya çıktığı düşünülmektedir ve ilk kez 2015 yılında Amerika Birleşik Devletleri’ndeki köpeklerde rapor edildi.

PANDEMİYE DÖNÜŞÜR MÜ?

Dünyanın yeni gündemi köpek gribi! Peki köpek gribi insanlara bulaşır mı? İnsandan insana bulaşıp pandemiye dönüşebilir mi? Enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji uzmanı Prof. Dr. C. Elif Öztürk, köpek gribi hakkında önemli bilgiler verdi.

– İnfluenza yani grip virüsleri parçacıklı genetik yapısı ve çok değişik hayvanları enfekte edebilmelerinden dolayı sık değişim geçiriyor. Bir hayvanda iki farklı virüs aynı anda bulunduğunda virüsler arasında genetik madde alışverişi olmakta ve virüsler değişime uğramaktadırlar. İnsan enfeksiyonu oluşturabilme kabiliyeti kazanması durumunda epidemik ve pandemik enfeksiyonlar olabilmektedir.

– Avian (kuş) influenza A H3N8 virüsü kuş, köpek ve atlarda enfeksiyon yapar. Yakın zamana kadar köpek gribi ile insan enfeksiyonu bildirilmemişken, 27 Mart 2023 tarihinde, Çin Halk Cumhuriyeti Ulusal Sağlık Komisyonu, avian influenza A (H3N8) virüsü ile teyit edilmiş bir insan enfeksiyonu vakasını Dünya Sağlık Örgütüne (DSÖ) bildirdi. Bu, avian influenza A(H3N8) virüsü ile bildirilen üçüncü insan enfeksiyonu vakasıdır. Üç vaka da Çin’den(diğer ikisi bir yıl önce) bildirilmiştir. Bu hastaların yakın temaslıları arasında başka bir vakaya rastlanmamıştır.

Enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji uzmanı Prof. Dr. C. Elif Öztürk

– Mevcut bilgilere dayanarak, bu virüsün insandan insana yayılma kabiliyetine sahip olmadığı ve bu nedenle ulusal, bölgesel ve uluslararası düzeyde insanlar arasında yayılma riskinin düşük olduğu düşünülmektedir. Ancak influenza virüslerinin sürekli değişen yapısı nedeniyle Dünya Sağlık Örgütü(DSÖ), insan (veya hayvan) sağlığını etkileyebilecek dolaşımdaki influenza virüsleriyle ilişkili virolojik, epidemiyolojik ve klinik değişiklikleri tespit etmek için küresel sürveyansın (enfeksiyon bulaşan hasaların takibi) önemini vurguladı.

GELECEKTE İNSAN VAKASI ARTABİLİR

– Kuş gribi virüsleri kuşlardan insanlara bulaşması genellikle sporadiktir(tek tük vakalar) daha önce bildirilen kuş gribi virüsleriyle insan enfeksiyonlarının çoğu, enfekte kümes hayvanlarına veya kirlenmiş ortamlara maruz kalmaktan kaynaklanmıştır. Kanatlı hayvan popülasyonlarında kuş gribi virüsleri tespit edilmeye devam ettiğinden, gelecekte daha fazla sporadik insan vakası olacağını bekliyoruz.

– Enfeksiyon riskini en aza indirmek için canlı kümes hayvanları veya kümes hayvanları veya kuş dışkısı ile kirlenmiş olabilecek yüzeyler gibi yüksek riskli ortamlarla temastan kaçınmanın önemi konusunda halkın farkındalığını artırmalıdır. Ellerin sık sık yıkanması veya alkol bazlı el dezenfektanı kullanılması ve riskli bir ortamdayken maske takılması tavsiye edilmektedir. Bilinmeyen nedenlerden dolayı hasta veya ölü olan hayvanlarla temastan kaçınılmalı ve durum yetkililere bildirmelidir.

SABUNLA EN AZ 20 SANİYE YIKANMALI

– İnsan enfeksiyonlarına yol açan zoonotik (hayvanlardan insanlara geçen enfeksiyon) influenza virüslerinin çeşitliliği endişe vericidir ve hem hayvan hem de insan popülasyonlarında sürveyansın artırılmasının yanı sıra her bir zoonotik enfeksiyonun kapsamlı bir şekilde incelenmesini ve pandemiler için planlama yapılmasını gerektirmektedir. İnsandan insana bulaşmayı kolaylaştırabilecek bir viral mutasyonu önlemek için kümes hayvanları çalışanlarına mevsimsel grip aşısı yaptırmaları önerilmektedir.

–  Köpeği olan kişilere bu enfeksiyondan korunmak için; sadık dostlarına “köpek influenza aşısı” yaptırmaları, dışkılarıyla temas etmemeleri hasta hayvanlarla sağlıklı köpekleri temas ettirmemeleri ve temaslarda ellerin 20 saniye sabunla yıkanması ya da el antiseptikleri ile ovulması önerilebilir.

The post Köpek gribi insana bulaşır mı? first appeared on Doktordan Bilgiler.

Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Tevfik Özlü, grip ile başlayıp, ardından uzun süren öksürük ile devam eden süreci anlattı. Pek çok solunum yolu virüsünün dolaşımda olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özlü, inatçı öksürüğün bilinen öksürük tedavi yöntemleri ile geçmediğini ve mutlaka göğüs hastalıkları uzmanına danışılması gerektiğini söyledi. 

Prof. Dr. Özlü, “Şu ara bu tür hastalar çok geliyor. Genelde bunlar, çocuğu olan aileler. Kreşte, anaokulunda, ilkokulda başta olmak üzere okulda çocuğu olan aileler. Ya da okul çocuğu ile teması olan büyükler olabiliyor. Torun, komşu ya da yakın akraba, yeğen vesaire olabiliyor. Bu tür kişilerde sık sık tekrarlayan solunum yolu enfeksiyonları var. Neredeyse biri bitmeden diğeri başlıyor. 1- 2 gün arada düzelir gibi oluyor ama ardından tekrar sendromlar başlıyor. Çok ağır bir tablo yok” dedi.

“Çok ateşli tablo yok ama öksürük çok belirgin” 

Bu sürecin genelde ayakta atlatıldığını anlatan Prof. Dr. Özlü, “Genelde ayakta atlatılıyor ama sürekli bir burun akıntısı, boğazda kaşıntı hissi ve ağrı var. Sürekli vücutta kırgınlık, halsizlik hatta sırt ağrıları tanımlıyorlar. Sinüzit gibi yüz bölgesinde, alın bölgesinde ağrılar var. Böyle çok ateşli bir tablo yok ama öksürük çok belirgin. Bu iki şeyden olabilir; bir enfeksiyonların tekrarından olur. Çünkü tek bir virüs yok. Şu anda dolaşımda çok sayıda virüs var. Grip, rinovirüs ve Covid-19 var; Covid-19 dışı koronavirüsler var. Dolayısıyla okullarda bunlar çok kolay birbirine bulaştığı için topluma yayılıyor ve bir enfeksiyon bitmeden diğeri üstüne eklenebiliyor. Böyle bir tablo olabilir. Bunun dışında bizim daha çok gördüğümüz enfeksiyon sonrası uzamış öksürük ya da bronş aşırı duyarlılığına bağlı semptomlar görülebiliyor” diye konuştu.

“Bulaşıcı bir hastalığa ait öksürük değil” 

Uzayan öksürüğün hastalık bulaştırma gibi bir fonksiyonu olmadığını belirten Prof. Dr. Özlü, “Aslında hasta şöyle diyor; ‘İyileştim, aslında iyiyim. Grip zamanındaki gibi değilim. Ateşim yok, halsizliğim yok. İştahım düzeldi, ağrım ve sızım kalmadı. Fakat kuru bir öksürük var. Rahatsız edici bir öksürük. Gün boyu nöbetler şeklinde rahatsız ediyor. Gece öksürükten uyuyamıyorum. O kadar fazla öksürüyorum ki sosyalleşmemi engelliyor.’ Toplum içine çıkamıyor, insanların arasına karışamıyor. Çünkü şu sıralarda herhangi biri, yanımızda öksürse; hepimiz ister istemez duyarlıyız. ‘Bana da bir şey bulaştırır mı’ diye düşünüyoruz. Öksüren kişi de bundan rahatsız oluyor. Bu, aslında bulaşıcı bir hastalığa ait öksürük değil. Post enfeksiyon, öksürük dediğimiz bizim enfeksiyon sonrası hava yollarında ortaya çıkan aşırı duyarlılığın neden olduğu bir nevi astıma benzer bir tablonun neden olduğu öksürüktür” ifadelerini kullandı.

“Öksürüğü araştırmak lazım” 

Klasik öksürük tedavilerinin uzayan öksürüklerde işe yaramadığını da aktaran Prof. Dr. Özlü, “Bu inatçı bir öksürüktür ve klasik alıştığımız öksürük giderici şuruplarla, haplarla geçmez. Halk kendi arasında buna bal, ıhlamur, adaçayı, zencefil, karanfil, zerdeçal vesaire gibi birtakım bitkisel uygulamalar yapıyor. Ama maalesef bu öksürük, bunlara da cevap vermiyor. Çünkü buradaki asıl mekanizma; hava yollarındaki aşırı duyarlılık. Bu öksürüğü araştırmak lazım. Bunu ihmal etmemek lazım. Geçer dememek lazım. Aylarca sürebiliyor. Hastanın yaşam kalitesini maalesef olumsuz olarak etkiliyor. Bir göğüs uzmanının görmesi lazım. Eğer gerçekten aşırı bir duyarlılık varsa o öksürüğe yönelik bazı tedaviler uygulanabilir. Bu öksürük tabii ki tedavi edilebilir. Yoksa çok uzuyor ve hakikaten hasta için zor olabiliyor” diye konuştu. 

The post “İnatçı öksürük” uyarısı first appeared on Doktordan Bilgiler.