New York Times’ın haberine göre, Neurobiology of Aging dergisinin nisan sayısında yayımlanan bir araştırmada, birden fazla dil bilmenin hafızayı güçlendirmenin yanı sıra demansa karşı koruma sağlayabileceği ve yaşlılardaki bilişsel gerilemeyi önleyebileceği tespit edildi.

Yapılan bazı araştırmaların iki dillilik ile demansın önlenmesi arasında herhangi bir bağlantı tespit edememesine, bazı araştırmalarda ise iki dil konuşabilenlerin tek dil bilenlere oranla daha geç yaşlarda demans hastalığına yakalandığının belirlenmesine karşın son yıllarda iki dillilik ile beyin hastalıkları arasındaki bağlantı konusunda daha kesin veriler tespit edildiği vurgulandı.

Araştırmalar birden çok dil bilenlerin hafızalarının daha güçlü olduğu belirlendi

Almanya’da yüzlerce orta ve ileri yaşlardaki denek üzerinde yapılan araştırmada, genç yaştan itibaren iki dilde konuşabilenlerin, yalnızca bir dil bilen hastalara göre öğrenme, hafıza, dil ve otokontrol testlerinde daha yüksek puanlar aldığı belirlendi.

Yapılan araştırmada, 59 ila 76 yaşlarındaki 746 deneğe kelime bilgisi, hafıza, dikkat ve hesaplama üzerine sorular soruldu. Örneğin, önceden adlandırılmış nesneleri hatırlamaları, kelimeleri tersten hecelemeleri, üç parçalı komutları yerine getirmeleri ve kendilerine sunulan tasarımları kopyalamaları istendi. Araştırmaya katılanların yaklaşık yüzde 40’ında hafıza sorunu olmadığı, diğer deneklerin ise kafa karışıklığı ya da hafıza kaybı gibi sorunlar nedeniyle daha önce doktora başvurduğu belirtildi.

Dikkat ve karar verme yetenekleri daha yüksek

Deneklerden 13-30 veya 30-65 yaşta ikinci bir dil öğrenen ve konuşanların, dil bilmeyenlere göre dil, hafıza, yoğunlaşma, dikkat ve karar verme yetenekleri alanlarında daha yüksek sonuçlar aldığı belirlendi.

Araştırmada yer almayan Columbia Üniversitesi Öğretim Görevlisi sinirbilimci Miguel Arce Renteria, erken ve orta yaşlarda iki dil kullanabilmenin daha sonraki yaşlarda bilişsel sağlık üzerinde yararlı bir etkiye sahip olduğunun ortaya çıkmasının umut verici olduğunu kaydederek bunun uzun süredir yürütülen araştırmalara katkı sağlayacağını belirtti.

Öte yandan, araştırmada yer almayan California Üniversitesi Öğretim Üyesi Boon Lead Tee, deneklerin sayıca fazla oluşundan hareketle araştırmacıların, dil öğrenim yaşının da ileri yaşlarda demans hastalığına yakalanmadaki etkisini ortaya çıkarabileceklerini vurguladı. Tee, araştırmacıların sadece belirli yaşlarda iki dil kullanmanın etkilerine yoğunlaştığını, bunun yanında ikinci dilin hafızaya yerleştiği yaşın ve iki dilli kişilerin demografik veya yaşam deneyimlerinin de önemli olabileceğini öne sürdü.

Sinirbilimciler, iki dilde konuşabilenlerin diller arasında akıcı geçiş yaptıkları için aynı anda çok iş yapabilme, duyguları yönetme ve otokontrol gibi becerilerde de benzer yeteneklere sahip olacaklarını, bunun da demansı geciktirmeye yardımcı olabileceğini öngörüyor.

The post Birden fazla dil öğrenmek hafızayı güçlendiriyor ve demansı önlüyor first appeared on Doktordan Bilgiler.

Demans Belirtileri Nelerdir?

Halk arasında Alzheimer başlangıcı olarak adlandırılan demansı yalnızca hafıza problemi olarak tanımlamak yanlış olacaktır. Kişiler bellek kaybının yanında:

• Giyinme, düzgün bir biçimde yemek yeme, alet kullanma gibi edinilmiş becerilerini gerçekleştirmekte güçlük çekebilir,

• Bireyler kişilik ve davranış değişiklikleri gösterebilir

• Dili kullanmada ve konuşulanları anlamada güçlük çekebilir,

• Yol bulamama, aritmetik işlemlerde zorluk, içe kapanma, halüsinasyon görme gibi problemler yaşayabilir.

Demansın tüm bu belirtileri beynin etkilenme bölgelerine göre oluşur. Dolayısıyla kişide ayrı ayrı ya da bir arada görülebilir. Başlangıçta hastanın genellikle hafızasıyla ilgili belirgin bir şikayeti olmaz. Bireyin ailesi hastanın daha önce yaptığı işlerde bir miktar zorluk yaşadığını belirtebilir. Fakat yapılan bellek testlerinde belirgin bir fark ortaya çıkmayacaktır. Dolayısıyla bu evre, hafif bilişsel bozukluk ya da hafif hafıza bozukluğu olarak da adlandırılır.

Demans ve Alzheimer Aynı Şey Midir?

Alzheimer bir demans türüdür fakat her demans Alzheimer değildir. Alzheimer haricinde demansa sebep olan pek çok durum ve hastalık bulunur. Alzheimer olan bireyin en çok ve öncelikle hafızası etkilenir. Zamanla hafıza kaybına yön bulamama, idrar tutamama, giyinememe ve karar verememe gibi çeşitli davranış bozuklukları dahil olur. İleri yaşlılık, Alzheimer’da en önemli risk faktörüdür ve hastalığın görülme oranı yaşla birlikte artar.

Kimler Demans Riski Altındadır?

• Ailede demans hastası olması,

• Yüksek tansiyon, yüksek kolesterol ve şeker hastalığı gibi risk faktörleri

• Kafa travması öyküsü

• Sosyal izolasyon

• Düşük eğitim seviyesi

• İleri yaş (80+) demans için risk faktörlerini oluşturur.

Demans Teşhisinde Neler Yapılır?

Öncelikle hasta ve onu iyi gözlemleyen bir yakınıyla görüşülerek bireyin hayatında nelerin değiştiği ya da neleri unuttuğu tespit edilir. Daha sonra çeşitli nöro-psikolojik testler yardımıyla bireyin bilişsel hafızası ve kapasitesi test edilir. Demans hastalığı konusunda emin olabilmek için hastanın tiroit hormonlarına ve B12 vitamini düzeyine de bakılır. Tüm testlerin sonucunda demans teşhisini destekleyen bulgulara ulaşılırsa, hastadan MR görüntüsü istenebilir. Çünkü beyindeki yapısal bozulmalar, MR görüntülerinde ortaya çıkacaktır. PET şeklinde isimlendirilen beynin çalışmasını gösteren teknikler ve fonksiyonel MR (fMRI) görüntülemeleriyle demans hastalarının beyinlerindeki yavaşlayan bölgeler daha hızlı şekilde tespit edilebilir. Böylelikle hem tanı desteklenirken hem de tedavi süreci kapsamlı şekilde planlanabilir.

Unutkanlık Tedavi Edilir mi?

Beyinde ödem oluşumuna, tiroit hormonlarının az salgılanmasına ya da B12 vitamini eksikliğine bağlı şekilde oluşabilen unutkanlıkların tedavisi mümkündür. Alzheimer’da kullanılan ilaçlar, sinir hücreleri arasındaki iletimde bulunan maddelerin aynı düzeyde kalmasını sağlar ve ayrıca hücre ölümünü yavaşlatır. Fakat Alzheimer sürecini durdurmak veya geri döndürmek günümüzde ne yazık ki mümkün değildir.

The post Her Demans Alzheimer Değildir? first appeared on Doktordan Bilgiler.